در جامعه مذهبي ما وجود گروهها و فرقه هايي که با تفاوت هاي کم يا زيادشان در کنار هم به زندگي مشغولند خود يکي از عوامل ايجاد علاقه به شناخت اعتقادات منجر به جدايي بين آنها و ساير مردم است و اين علاقه وقتي بيشتر ميشود که ببيني عدم اطلاع از عقايد طرفين يا يکي از آن گروهها موجب بيان حرف و حديث هاي فراوان و بعضاً تهمتها و افتراهاي بيشمار گرديده و گاهي به دليل عقايد نداشته يکديگر را هم تکفير و تهديد هم ميکنند. براي بنده که در شهر کرمان زندگي کرده ام و شهر من شهري است که به قولي شهر هفتاد و دو ملت است و در جامعه نه چندان بزرگ و وسيع آن انواع فرق و مذاهب و اديان زيست ميکنند. هميشه شناخت فرقه شيخيه که همواره آنها را ديده ايم و با آنها زندگي کرده ايم جالب بوده ولي جالب اينکه در شهر من مردم شناخت چنداني از شيخيه ندارند و تنها يکي دو مسأله را مطرح کرده اند و ميگويند اينها يعني شيخيه و بعضي عقايد عجيب و غريب را هم به ايشان نسبت ميدهند. مطالعه در رشته فرق و مذاهب و راهنمايي هاي اساتيد گرامي موجب شد از اين فرصت استفاده کرده و يک دوره مطالعه در خصوص عقايد و تاريخ شيخيه داشته باشم و موضوع پايان نامه را هم از همين فرقه که کمتر به آن پرداخته شده اختصاص دهم با مشاوره اساتيد گرامي يکي از موضوعات مهم در عقايد شيخيه يعني رکن رابع را براي اين منظور انتخاب کرده و با مطالعه آثار دست اول و کتابهاي فرقه هاي گوناگون شيخيه سعي کرده ام آنچه خودشان گفته اند را بيان و نقد نمايم و با سفر به مشهد مقدس و ديدار با سران گروه همدانيه اين فرقه و نيز ملاقات با روحانيون و بزرگان شيخيه کرمان از جمله فرزند شيخ عبدالرضا خان (سرکار آقاي شيخيه که در سال 1358 هـ ش در کرمان ترور شده و رهبري فرقه از آن پس در بصره عراق مستقر شده است) مطالبي را جمع کرده و حاصل آن جزوه تحقيق پيش روست که اميدوارم قضاوتي بي طرف و واقع بينانه بدست خواننده بدهد و عاملي براي درک متقابل ميان گروه هاي شيعه گردد.
ظهور شيخ احمد احسايي (1166- 1241 هـ ق) در جامعه آشفته و به هم ريخته ايران در دوران قاجار و پاسخ گويي اوبه شبهات و سؤالاتي که بواسطه تقابل فرهنگ غرب با عقايد وباورهاي سنتي جامعه شيعه ايران بوجود آمده بود از سويي موجب شهرت و نام آوري اين دانشمند شيعه در ميان شيعيان شد.
با بررسي اوضاع اجتماعي ايران در آن دوران در مي‌يابيم سقوط قدرت حکومت ايران و امپراطوري صفويه و احساس ضعف و سستي در ميان جامعه شيعه و بي کفايتي حاکمان قاجار که منجر به دخالت آشکار و همه جانبه غربيان در ايران گرديد مقدمات پيدايش حرکتهاي مختلف اصلاحي و ديني در ميان جامعه را پديدار ساخته و سياست حمايتگرانه اجانب بخصوص انگلستان از ايجاد تفرقه در ميان امت اسلام هم بر اين آتش دامن ‌زد. لذا بيشترين تفرقهها و ايجاد شعبه و انشعاب در ميان جامعه اسلام در اين دوران مشاهد مي‌شود. بيانات شيخ احمد در تفسير آموزه هاي ديني موجب پيدايش تفکري شد که به شيخيگري معروف گشت و پيروان و جانشينان شيخ احمد با ادامه دادن اين تفکر با توجه به شرايط موجود اجتماع ايران تبديل به يک گروه و فرقه گرديدند و برداشتهاي غلط از اين بيانات و تفکر فتنه بابيت و بهائيت در جامعه ايراني را به دنبال داشت که بلايي خانمانسوز بود و آتشي در ميان اجتماع افکند که فجايع و جنايات فراوان در سراسر ايران را به همراه داشت و همين ترس مردم و علماء از ايجاد فرقه و انحراف در دين موجب شد که با آن گروه از شيعيان که خود را پيروان شيخ احمد مي‌دانستند هم به گونه اي برخورد شود که آنها را از دين خارج و مرتد اعلام کنند و نزاع و اختلاف زيادي در بين شيعيان رخ دهد و در اين ميان نقد صحيح و بي طرف و منصفانه اي از آراء و نظرات شيخيه به عمل نمي‌آمد و همه تحت تأثير شرايط تخاصم موجود اظهار نظر مي‌کردند و آتش فتنه را مي‌افروختند و شايد بتوان چنين گفت که علي رغم وجود اختلافات اعتقادي و کلامي در ميان شيخيه و ساير شيعيان اين جدا شدن و گروه بندي بيشتر به مسايل اجتماعي و تقابل طبقاتي بر مي‌گردد تا مسايل اعتقادي و ديني. به هر حال اين مقاله مي‌کوشد تا با تبيين روشني از مفهوم رکن رابع در آثار شيخيه به اين موضوع بپردازند که آيا شيخيه کرماني و شيخيه همداني در اين اعتقاد مشترکند يا با هم اختلاف دارند و نقد و اختلاف شيخيه همدان بر اعتقاد “رکن رابع” با تعريف کرماني آن چيست تا با اين بررسي به واقعيت اختلاف و تفاوت نگاه دو گروه از پيروان شيخ احمد برسيم. و به صورتي منصفانه فارغ از افراط و تفريط هاي گذشته به واقعيت موضوع دست يابيم. و به نظر ميرسد طرح اينگونه بحثها در تقريب بين گروه هاي شيعه و فهم مراد و منظور اين فرقه ها و نقد علمي آن نظرات به منظور نزديکتر شدن ديدگاهها و غربال و تفکيک اعتقادات و مجادله هاي علمي و ايجاد فضاي تفاهم در ميان شيعيان ضروري به نظر ميرسد و موجب حذف مخالفتهاي متعصبانه و عاري از دليل ميگردد که در اين دوران ضرورت آن در جهت حفظ وحدت مسلمين خصوصاً شيعيان بيش از پيش محسوس ميباشد.
به اين منظور بايد به اين سؤال اساسي پاسخ گفت که آيا واقعاً شيخيه همدان بر نظريه رکن رابع انتقاد و نقد دارند و نقد ايشان بر اعتقاد رکن رابع که توسط شيخيه کرمان مطرح شده چيست؟ و سوالي که بايد به آن نيز پرداخت نظر شيخيه کرمان در خصوص “رکن رابع” است که علي رغم وجود اين اختلاف در ميان شيخيه و نقدنويسيهاي زياد في مابين اين دو گروه کسي اثر مستقلي براي بيان اين دو ديدگاه در خصوص رکن رابع ننگاشته و تأليف رساله اي مستقل پيرامون آن را مشاهده نکرديم و تنها نقدهاي کلي بر اصل رکن رابع آن هم در کنار نقد بر ساير تفکران شيخيه در آثار علماي شيعه ديده ميشود. بديهي است در راه انجام اين تحقيق عدم دسترسي آسان به تمامي منابع و نيز وجود آثار نقد و يا رديههاي بر عليه شيخيه که با دو نوع ديدگاه جانبدارانه و يا مخالفت افراطي نوشته شدهاند کار را براي داوري و تشخيص اعتقادات واقعي ايشان سخت ميکند که اين دو عامل از موانع تحقيق در اين موضوع به شمار ميرود ولي به هر حال با اميد خدا به شيوه مطالعه کتابخانهاي و حضور ميداني در ميان شيخيه و انجام مصاحبه از ايشان اين تحقيق انجام ميپذيرد و گمان و فرض ما بر اين است که شيخيه همدان هم بحث رکن رابع را پذيرفته و در آن با شيخيه کرمان اختلاف نداشته باشند ولي تفسير کرماني از اين اصل اعتقادي و محدود کردن آن در ناطق واحد شيعي است که موجب اختلاف و پديد آمدن تمامي انتقادات از جانب شيخيه همدان گرديده است.
و در اينجا بر خويش فرض مي‌دانم از راهنماييها و زحمات اساتيد بزرگوار خصوصاً جناب حجة الاسلام و المسلمين دکتر مهدي فرمانيان بعنوان استاد راهنما و جناب حجة الاسلام و المسلمين رضانژاد بعنوان استاد مشاور تشکر و قدرداني نمايم و نيز از راهنمايي هاي استاد بزرگوار سيد علي موسوي نژاد که رسيدن به اين عنوان تحقيق و شروع کار و مطالعه با راهنماييها و مشاوره هاي ارزشمند ايشان شکل گرفت تقدير و تشکر مي‌نمايم و از درگاه ايزد متعال براي همه اين عزيزان توفيق روزافزون و حسن عاقبت مسئلت مي‌نمايم.
فهـــرست مطالب
فصل‌اول: کليات 2
مقدمه: 3
تاريخ پيدايش 4
فرقه‌هاي شيخيه 11
1. شيخيه آذربايجان 12
تاريخ پيدايش 12
عقايد شيخيه آذربايجان 15
2. شيخيه کرمان 17
الف) تاريخ پيدايش 17

سایت ما حاوی پایان نامه های زیادی است – می توانید جستجو کنید :

ب) بزرگان 20
ـ حاج محمد کريم خان کرماني(1225ـ 1288هـ. ق) 20
ـ حاج محمد خان کرماني(1263ـ 1324 هـ. ق) 22
ـ حاج زين العابدين خان کرماني(1276ـ 1360 هـ. ق) 23
ـ حاج ابوالقاسم خان کرماني(1314ـ 1389 هـ. ق) 23
ـ حاج عبدالرضا خان ابراهيمي(1340ـ 1401 هـ. ق) 24
ـ سيد عبدالله موسوي(1317ـ 1288 هـ. ق) 24
ـ سيد علي موسوي 25
ج) عقايد شيخيه کرمانيّه 25
3. شيخيه همدان 26
الف) تاريخ پيدايش 26
ب) بزرگان 28
ـ ميرزا محمد باقر همداني (1239 ـ 1319 هـ.ق) 28
ـ ميرزا ابوتراب نفيسي کرماني 30
ج) عقايد 30
فصل‌دوم: شيخيه‌کرمان وهمدان وعقائدآنان 32
مدخل 33
1ـ اصول دين: 35
2ـ معاد 36
3ـ معراج 39
4ـ غلو در خصوص ائمه? 41
5ـ رکن رابع 43
فصل‌سوم: رکن‌ رابع‌ در انديشه شيخيه‌کــــرماني 46
مقدمه 47
پيشينه تاريخي 48
رکن رابع از ديدگاه شيخ احمد احسائي: 50
رکن رابع از ديدگاه سيد کاظم رشتي: 52
رکن رابع از ديدگاه حاج محمد کريم خان کرماني: 54
رکن رابع از ديدگاه حاج محمد خان کرماني: 60
رکن رابع در ديدگاه جانشينان حاج محمد خان کرماني: 68
فصل چهارم: نقدهاي‌شيخيه ‌همدان برشيخيه‌کرمان 74
مقدمه: 75
الف: بدعت بودن اين ادعا 75
ب: مطرح ساختن خويش و دعوت به خود 76
ج: تفسير هاي ذوقي و برداشتهاي سطحي از آيات و روايات 77
رکن رابع در نظر شيخيه همدان: 79
نقدهاي شيخيه همدان بر وحدت ناطق 82
نتيجه‌گيري: 100
ملحقات: نقدهاي‌شيعه بررکن رابع 103
مقدمه: 104
نيابت عامه در زمان غيبت کبري 105
1ـ ادله ولايت فقيه: 106
الف ـ دلايل عقلي: 106

مطالب مشابه در سایت

SABZFILE.COM

موجود است

فهرست منابع 115
فصل‌اول: کليات

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید