گفتار سوم: نقش سلب اختيار در عنصر رواني
رکن معنوي بعنوان يکي از پايه هاي اساسي در تحقق جرايم است. در اصطلاح حقوقي عمد يا قصد جزايي عبارت است از “انصراف اراده جاني به وقوع فعل ممنوع شده از طرف قانونگذار در حال علم به کليه عناصر تشکيل دهنده جرم.”132بنابر اين سه عنصر در تحقق عنصر معنوي نقش ايفا مي کنند: اراده ارتکاب جرم+ علم به موضوع جرم+ علم به حکم. البته در مورد علم به حکم بايد ياد آوري کرد فرض بر اين است که مرتکب مادي فعل علم دارد و عدم علم به حکم بايد اثبات گردد.
با بررسي نقش اختيار در عنصر مادي جرم متوجه شديم که سلب اختيار در اکراه موجب انتساب اثر فعل ارتکابي و در نتيجه عنصر مادي به اکراه کننده مي گردد، لذا جرم از لحاظ مادي از ناحيه اکراه شونده قابل ارتکاب نيست. حال وقتي فاعل فعل ارتکابي جرمي مرتکب نشده است، صحبت از عنصر رواني و انتساب يا عدم انتساب ان به وي اهميتي ندارد؛ چرا که در صورتي مي توان از عنصر رواني و انتساب آن به مجرم سخن به ميان آورد که بتوان جرم را از لحاظ مادي به فرد منتسب کرد. چنانکه طبق قاعده کلي موجود در حقوق کيفري “صرف قصد مجرمانه، قابل مجازات نيست”. بنابر اين سخن از سلب اختيار و تاثير آن در عنصر رواني اساسا اهميتي ندارد که مطرح شود ولي، براي اينکه ثابت کنيم که سلب اختيار نمي تواند هيچ تاثيري در قصد و در نتيجه عنصر رواني داشته باشد سعي مي شود، ابتدا نظرات مختلف را مطرح کرده و سپس مورد ارزيابي و نقد قرار دهيم. بنابر اين سوالي که در پي جواب دادن به آن مي باشيم اين است که آيا اختيار نقشي در عنصر رواني و به تبع آن جرم بودن عمل دارد ياخير. براي جواب به اين سوال بايد قلمروء عنصر رواني را در حقوق جزا مورد بررسي قرار دهيم و سپس بررسي کنيم که آيا اختيار نقشي در اين بين ايفا مي کند يا نه.
بند اول: قلمروء عنصر رواني در حقوق جزا
مطابق يک راي رکن رواني تنها از اجتماع دو عنصر تشکيل مي شود: اراده فعل مجرمانه+ قصد مجرمانه( يا خطاي جزايي). در اين راي خاستگاه اراده و منشا صدور آن متروک مانده است. به اين ترتيب اراده مجرمانه صرفا محصول اجتماع دو عنصر ياد شده است.133

سایت ما حاوی پایان نامه های زیادی است – می توانید جستجو کنید :

مطابق راي ديگر، اجتماع دو عنصر ياد شده، هر چند شر ط لازم براي رکن رواني به شمار مي رود، اما کافي نيست؛ بلکه ضروري است که اراده فعل مجرمانه برخاسته از امر يا اموري باشد که از نظر قانونگذار شرط اعتبار اراده محسوب مي گردند. البته در اينکه شرايط اعتبار اراده کدامند، آراي گوناگوني ابراز کرده اند که بطور مختصر آنها را بيان مي کنيم. پس مطابق اين نظر رکن رواني مرکب از عناصر زير است: شرايط اعتبار اراده+ اراده فعل مجرمانه+ قصد مجرمانه( يا خطاي جزايي). و به اين ترتيب با فقدان هر يک از اين عناصر رکن رواني تحقق پيدا نمي کند.

مطالب مشابه در سایت

SABZFILE.COM

موجود است

از تعاريف مختلف در مورد رکن رواني بر مي آيد که يکي از دو قلمروء محدود يا وسيع تقصير مورد پذيرش صاحبان آنها قرار گرفته است. براي نمونه چند تعريف زير از رکن رواني حاکي از منحصر دانستن تقصير در قلمروء محدود است:

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید